Net als Heemschut en het Cuypersgenootschap heeft ook de NTs met grote spoed bij de gemeente Hilversum en bij het Rijk een monumentale status aangevraagd voor het ensemble van huis en tuin “De Bijenschans” op Sparrenlaan 20 in Hilversum. Dit om het complex te behoeden voor de sloop waarvoor op korte termijn een Omgevingsvergunning dreigt te worden verleend.

Onvoorstelbaar

Het huis met zijn rijke in- en exterieur én de tuin, aangelegd in de zogenaamde ‘Architectonische’ stijl, die samenhang creëert tussen enerzijds het huis en anderzijds de ruimtelijke omgeving, vormen een unieke eenheid van zeldzaam hoge cultuurhistorische kwaliteit.  Ze zijn in 1917-1918 nadrukkelijk en zichtbaar in samenhang ontworpen, door de beide architecten A.H. Wegerif (het landhuis) en Dirk Tersteeg (de tuin). Het is onvoorstelbaar dat een dergelijk waardevol ‘Gesamtkunstwerk’ zo maar in zijn geheel zou moeten verdwijnen voor de aangekondigde nieuwbouw.

Monumentale status

Het huis en de tuin waren voorheen dan ook door de provincie aangemerkt als monument, maar door een andere  prioritering in het provinciaal beleid werd dit soort objecten van de provinciale lijst geschrapt; de verantwoordelijkheid ervoor werd door  gemeenten overgenomen.  Het kan haast niet anders dan een vergissing zijn, dat dit met De Bijenschans in Hilversum niet op die manier is gebeurd.

Dirk Tersteeg

Nu sloop dreigt, is er alle aanleiding om het gehele ensemble met spoed opnieuw als monument aan te wijzen. De NTs heeft daarbij natuurlijk met name de aandacht gericht op de groene kant: het werk van Dirk Tersteeg dat nog volop aanwezig en zichtbaar is. Zonder hier in détails te treden:  in de eerder genoemde samenhang tussen huis en tuin – de tuin als een verruiming van het landhuis – en in  de geometrische aanleg met deeltuinen, zichtlijnen en verschillende bouwkundige elementen, zijn de uitgangspunten van Tersteeg nog helemaal herkenbaar. Hopelijk zien Rijk en gemeente nog tijdig het grote belang daarvan – en van het gehele ensemble – in.