login | contact | nieuwsbrief

Volg ons op         

    

In het weekend van 14 en 15 september 2019 is het Open Monumentendag, een van de grootste culturele evenementen van Nederland. De Nederlandse Tuinenstichting, die behoud van het groene erfgoed als kerntaak beschouwt, heeft een aantal ...


Groene Monumentendag 14 en 15 sept

In het weekend van 14 en 15 september 2019 is het Open Monumentendag, een van de grootste culturele evenementen van Nederland.

De Nederlandse Tuinenstichting, die behoud van het groene erfgoed als kerntaak beschouwt, heeft een aantal monumentale tuinen en parken bereid gevonden om op Open Monumentendag haar poorten gratis open te zetten voor een groter publiek. Met de klimaatcrisis en de oprukkende monocultuur in het landschap en in tuinen, is er nu meer dan ooit reden om het belang van groen erfgoed van de daken te roepen. Als er ergens draagvlak voor moet komen is het wel voor kennis, behoud en bescherming van onze groene monumenten. De NTs doet er alles aan om dat te vergroten.

Het thema van Open Monumentendag 2019 is Plekken van plezier: naar welke monumentale plekken gingen en gaan mensen voor hun ontspanning, vermaak en vrije tijd?

De NTs vindt dat de historische tuinen niet mogen ontbreken in dit rijtje. Al vanaf het einde van de zestiende eeuw bouwden welgestelde stedelingen landgoederen om de stank en de drukte van de stad te ontlopen. Niet voor niets noemden zij hun buitenplaatsen vaak lustoorden. Zij wisten toen al wat nu wetenschappelijk is bewezen: de tuin is goed voor de gezondheid, kortom: een plek van plezier.

Verspreid over heel Nederland is in iedere provincie (m.u.v. Flevoland) een uniek voorbeeld uitgezocht. Het zijn stuk voor stuk prachtige tuinen of parken behorend bij een buitenplaats, een boerderij, een klooster, kasteel of landgoed. Bezoekers kunnen er genieten van siertuinen met hun rozentuinen, plantencollecties, stinzenplanten en kuipplanten. Van de zogenaamde tuinsieraden als een prieel of theehuis, historische kassen, een palmhuis, oranjerie, duiventil of praalgraf. Eeuwenoude kennis van moestuinen, fruitteelt, grachtenstelsels, vijvers, natuurlijke beekjes en gebouwde waterpartijen ligt in deze monumenten opgeslagen.

De plezierige plaatsen die op uitnodiging van de Nederlandse Tuinenstichting opengaan, liggen vaak verborgen achter muren, hoge hagen of hekken. Nu kunt u deze groene oases gratis binnen gaan en met eigen ogen zien waarom het zo belangrijk is dit erfgoed te koesteren en te behouden. Wees welkom, laat u verrassen en vooral: heb veel plezier!

 

Deelnemers

Borg Ewsum, Oosterburen 1, Middelstum (Groningen)

Bij het Noord-Groningse dorp Middelstum ligt op de plek van de voormalige borg Ewsum dit fraaie geheel met gerestaureerde middeleeuwse donjon. Binnen de oude contouren van de als kandelaars gesnoeide leilinden wandelt men tussen de binnen- en buitengrachten door de historische moestuin met een 300 jaar oude fruitmuur, langs de 350 jaar oude oos­terse plataan en de bongerd met hoogstam bomen en kleinfruit naar de schitterende bloementuin. Het geheel wordt onder de bezielende leiding van de tuinbaas Kees Groenendijk onderhouden door jongeren met afstand tot de arbeidsmarkt die ook in de theeschenkerij in het gerestaureerde Koetshuis bedienen.


Dekema State, Dekemawei 5, Jelsum (Friesland)

Achter een muur verscholen ligt de buitenplaats met gracht, singels, siertuin en parkbos. Rond de State (oorspronkelijk 15e eeuw, Rijksmonu­ment) zijn bloemenborders, een ommuurde boomgaard met leifruit, een kas, een snijbloe­mentuin en een jonge boomgaard met oude rassen te bewonderen. In het voorjaar verschijnt een indrukwekkende stinzenflora. Het geheel laat zien wat een eeuwenoud Fries landgoed te bieden heeft.


Landgoed Bosch en Vaart, Groningerstraat 32, Vries (Drenthe)

Het landgoed ligt aan het Noord-Willemskanaal en heeft als bijnaam ‘Schoonheid aan het water’. Het is ca 15 ha groot en valt onder de Natuurschoonwet. Er zijn o.a. een villa, koetshuis, oranjerie, stookhok en theekoepel. Sinds 1984 zijn de huidige eigenaren bezig het landgoed in oude glorie te herstellen. Er is een prachtig wandelpark. In 2015 is het landgoed uitgebreid met 5 ha aan de westkant van de Groningerstraat.


Havezate Brecklenkamp, Jonkershoesweg 10, Lattrop-Breklenkamp (Overijssel)

Het terrein rond het Huis valt in zijn geheel onder de Natuurschoonwet en is ruim 13 ha groot. Zeldzaam en gaaf bewaard voorbeeld van een unieke bomenlanenstructuur met een diabolovormig grachtenstelsel. Er zijn o.a. een boomgaard aangeplant in het ‘verband of Vijfsteek’ met onderbeplanting van onder meer frambozen. Verder: een geurtuin, een kruidentuin, een vijvertuin, een klein fruittuin en een bloementuin. Er zijn tientallen bijzondere bomen, er is een moestuin met kleine schuur, een kas uit 1902 en een oranjerie. Een parel in het Twentse land, vlak tegen de Duitse grens.


Kasteeltuin Neerijnen, Van Pallandtweg 12, Neerijnen (Gelderland)

Deze tuin ligt in de beschutting van het bos. De tuin ligt idyllisch vlak voor de kerk in een prachtige omgeving. Vroeger was de kasteel­tuin een moestuin. Na de dood van de laatste bewoner raakte de tuin in onbruik. Vanaf 1996 wordt de tuin beheerd door de enthousiaste vrij­willigers van de stichting Kasteeltuin Neerijnen. De tuin is opnieuw ingericht en bevat o.a. een kruidentuin, bloementuin, groentetuin en een rozentuin. Rond de gerestaureerde schuren is een boomgaard aangelegd. Het pronkstuk is de op­geknapte gebogen kas. In het voorjaar schittert de tuin door de grote hoeveelheid stinzenflora. Een deel van het ter­rein wordt gebruikt voor de pompoenenteelt en als graanveldje.


Tuin van Kasteel Amerongen, Drostestraat 20, Amerongen (Utrecht)

De historische tuin bestaat uit verschillende onderdelen: de bloementuin, de moestuin, de boomgaard en het bospark. In de loop van de geschiedenis is de tuin meerdere keren van indeling en aanleg veranderd. De huidige tuin weerspiegelt nog steeds de tuin van Hugo A.C. Poortman uit de 19e eeuw. De kasteeltuin is nog vol in leven: wekelijks komen de tuinvrijwilligers bijeen om die te onderhouden onder begeleiding van de tuinbaas. Er groeien heel veel verschillende groentes en fruit. Deze worden verkocht in het prieel op het kasteelterrein. Dit jaar is er een thema-rondleiding over ‘Deftige dieren’.


Buitenplaats Berg en Vaart, Cannenburgerweg 17-19, Ankeveen (Noord-Holland)

Dit ensemble omvat een huis uit 1779, een koetshuis en een perfect onderhouden tuin met mixed borders, parterres, een eiland in een slingervijver waarop een stilteprieel is ingericht, een kleine oranjerie, een groot palmhuis en een schitterend uitzicht over de weiden aan de achterzijde. Behalve inheemse planten zijn er veel Yuccas, palmen,  citrusbomen en nog een groot aantal andere kuipplanten. Geopend op zaterdag 14 september, 2 rondleidingen voor telkens max. 20 personen, aanmelding via eigen website. Onbeperkt open is niet mogelijk i.v.m. kwetsbaarheid van het geheel.


Overtuin Bisdom van Vliet, Hoogstraat 125, Haastrecht (Zuid-Holland)

Dit monumentale park uit eind 19e, begin 20e eeuw is de afgelopen jaren met behulp van vrijwilligers gerestaureerd. Ook enkele rechte lijnen uit de 18e eeuw, waarin de tuin een strakke geometrische vorm had, zijn hersteld, en hebben zo hun structuurbepalende functie terug gekregen. Er is een meanderende beek met natuurlijke oevers, er zijn strakke gazons, schelpenpaden en rozenperken. In het bosgedeelte heerst een serene rust, hier ligt het praalgraf van Pauline Bisdom van Vliet, de laatste bewoonster.


’t Hof Ravestein, Ravensteinweg 2, Grijpskerke (Zeeland)

Ravestein ligt in het open landschap midden op Walcheren. Het is een historische plek, al bewoond in de middeleeuwen, in de 18e eeuw een buitenplaats, later een boerderij. De oprijlaan, het omgrachte eiland omringd door singels met bomen, grand canal, plein met hoge bomen, vijvers en boomgaarden zijn gerestaureerd. Om de boerderij zijn gemengde bloemborders met veel rozen en vaste planten rondom een grote vijver, verder weg zijn graspaden in het hoge gras, wilde bloemen en hagen. In de Walcherse schuur zijn archeologische vondsten te zien. Het terrein is een archeologisch rijksmonument en is ook interessant voor natuurliefhebbers. Overal is een weids uitzicht. Kortom: een plek van plezier!


Tuin van Theehuis van mevrouw van Best, Molenstraat 210, Valkenswaard (Noord-Brabant)

De tuin bij het monumentale theehuis (eind 1800) is recent in oude glorie hersteld. Het is gelegen op het historische grondgebied van de oude Postelse Hoeve. De tuin is heringericht in de geest van de vorige eigenares die een voorliefde had voor de tuinarchitectuur van Gertrude Jekyll. Het beplantingsplan is gemaakt door Trudi Woerdeman. Er zijn duizenden stinzenplanten en vaste planten aangeplant. Door de continue verwildering van de stinzenplanten is de tuin in alle maanden van het jaar een lust voor het oog. Er zijn ook rozen en oude monumentale bomen. Plattegronden en beplantingsplannen zijn aanwezig.


Geheime tuinen van Sittard, Sittard (Limburg)

In het centrum van Sittard zijn onder meer te zien: Jardin d’Isabelle, Ursulinentuin, Jardin des Roses, moestuinen langs de stadswal, Agnetentuin, stadspark en houten tuin in de Michielskerk. De Geheime tuinen van Sittard is een van de werkgroepen binnen de Vereniging Sittards Verleden en bestaat uit enthousiaste vrijwilligers. Sinds de oprichting in 2012 presenteert de werkgroep de tuinen door de geschiedenis van het groen te combineren met de verhalen van de tuinen. De groep organiseert rondleidingen, doet onderzoek, geeft publicaties uit en organiseert het jaarlijkse Geheime Tuinen Festival. Daarnaast zijn de vrijwilligers betrokken bij een aantal projecten in de tuinen, waaronder een bezinningstuin, een kruidentuin in samenwerking met horeca-ondernemers, een educatief project en de zogenaamde Tuinbrigade die het onderhoud van een kloostertuin verzorgt.