login | contact | nieuwsbrief

Volg ons op         

    

Als donateur steunt u de doelstellingen van de Nederlandse Tuinenstichting; het beschermen van waardevol tuinhistorisch erfgoed. De Nederlandse Tuinenstichting heeft uw steun hard nodig om een groene toekomst te kunnen waarborgen.


Tuin van de maand april: Dekema State in Friesland

De Open Tuinencommissie selecteert iedere maand één van onze Open Tuinen. Deze krijgt als “Tuin van de maand” op onze website extra aandacht. Het zijn tuinen die in de betreffende maand veel moois te bieden hebben.


Tuin van de Maand April is de Dekema State in Friesland

tuin nummer 36 in de Open Tuinen Gids 2016


De Buitenplaats Dekema State met gracht, singels en siertuin ligt achter een muur verscholen.

3 leipeer tegen poort in de muur


Al vanaf de 19e eeuw hebben tuinbazen hier stinzenplanten gepoot en vermeerderd en de ware bloementapijten die zo ontstonden zijn nu nog te bewonderen.


In april is, na de sneeuwklokjes en de boerencrocussen, het hoogtepunt van de bloei van de op het terrein aanwezige stinzenplanten: Nu, begin van de maand, de voorjaarshelmbloem, longkruid en de holwortel, waarbij vooral de holwortel aandacht opeist!

Dekemastatevoorjaarshelmbloem, longkruid en de holwortel

Voorjaarshelmbloem Helmblom Corydalis solida
Net als alle andere stinzenplanten kan de helmbloem zich in (Friesland) niet in het wild  handhaven. De bloem wordt ook wel  “vogeltje op een kruk” genoemd. De schutblaadjes onder de bloemen zijn ingesneden.

Holwortel Holwoartel Corydalis cava
De Holwortel is een wat groter en steviger broertje van de Voorjaarshelmbloem. Ook de kleur is wat voller. Naast de vele paarsroze bloemen die op Dekema State te zien zijn staan er ook een paar witte exemplaren. Een ander verschil is het holle wortelknolletje. Verder zijn de schutblaadjes onder de bloemen gaaf


Daarna volgen gele anemoon, knikkende vogelmelk en de koningin van de stinzenplanten: de bostulp, die hier op Dekema State uitbundig voorkomt.

Dekemastate nr 4gele anemoon, knikkende vogelmelk en de bostulp

Gele Anemoon Giele Anemoan Anemone ranunculoides

Als je niet oplet zou je denken dat er boterbloemen langs het bospad staan, maar bij nader inzien blijkt het de Gele Anemoon zijn die vooral bij de uitkijkheuvel in april uitbundig bloeit. Als de bloempjes open zijn  kunnen we de vele meeldraden bewonderen.

KnikkendeVogelmelk Grutte Gerststjer Ornithogalum nutans

Ook deze plant moet door mensen naar Friesland gebracht zijn. Zijn natuurlijk  leefgebied is Zuid Europa en buiten de tuinen kan de plant zich hier in Friesland niet handhaven. Hij vermeerdert zich vooral als de grond bewerkt wordt.
In 1840 wordt in de Flora Frisica Dekema State als vindplaats door Bruinsma genoemd.

Bostulp Wylde Tulp Tulipa sylvestris

Dit sierlijke gele wilde tulpje heeft afgelopen jaar uitbundig gebloeid langs de oprijlaan. Toch staat het niet bekend als een goede bloeier. Lang niet elk plantje bloeit. Andere verschillen met de tuintulp zijn de gebogen bloem, de spits toelopende (buitenste) bloembladen en de gewoonte om zich door uitlopers te vermeerderen.
Een methode die  ook op Dekema State voor een sterke vermeerdering heeft gezorgd.


 

9bostulp 


oprijlaan bostulp                         oprijlaan met bostulp en knikkende vogelmelk


WP_20150418_11_48_40

bostulpen langs de gracht


Hekkensluiters zijn de bloei van de boshyacint, gevlekte aronskelk, de gewone vogelmelk en in het bos is de geur van de daslook (nu al) onmiskenbaar!

Dekemastate 3boshyacint, gevlekte aronskelk, de gewone vogelmelk, daslook

 

Wilde hyacinth Scilla hispanica

Deze plant komt oorspronkelijk voor in West-Frankrijk, België en massaal op de Britse eilanden waar zij Bluebell wordt genoemd. Zij is nauw verwant aan de gekweekte tuinhyacinth. De  violetblauw, klokvormige bloempjes staan verder uit elkaar en hangen omlaag.

Gevlekte Aronskelk Aronstsjelk Arum maculatum

Ook deze plant komt uit het zuiden. De aasgeur van de bloem is aantrekkelijk voor insecten die als ze op de bloem zijn geland al snel naar binnen glijden over het gladde oppervlak. In de bloem komen ze onder het rijpe stuifmeel te zitten en als de bloem verwelkt kunnen ze weer naar buiten op weg naar de volgende bloem waar ze weer binnenin de bloem terecht komen en het meegebrachte stuifmeel de stamper kan bevruchten op de foto boven de giftige bessen.

Vogelmelk Ornithogalum umbellata

De Vogelmelk  is een bolgewas met grasachtige bladen. De mooie stervormige bloemen staan alleen open bij zonnig weer. De plant die oorspronkelijk door de mens is aangeplant verbreidt zich nu ook vaak buiten tuinen en wordt in het wild aangetroffen.


Tuinbaas Wim Hoogendam schreef een boekje over de stinzenplanten op Dekema State:

boekje                                                                    Stinzenplanten op Dekema State

Dit 64 bladzijden tellend boekje is geïllustreerd met foto’s van de stinzenplanten (15 soorten) en het terrein. Ook wordt de lezer verteld wat stinzenplanten eigenlijk zijn, en er worden 11 soorten “bijgoed” besproken. Verder wordt er een stukje geschiedenis van Dekema State besproken, met oude plaatjes.


11 de berceau met druif en  lage leipeer Président Drouard

Rondom de State zijn, behalve de bloemenborders en de snijbloemenpluktuin , ook een ommuurde moestuin en een jonge boomgaard met oude rassen. Hier is in april al de eerste bloesem te bewonderen. De ommuurde tuin staat vol met leifruit in diverse vormen, zoals waaier, rondgeleid, u-vorm e.d., wat hier en daar in bloei komt.

Tuinbaas Wim Hoogendam heeft de kunst geleerd van een oude “rot in het vak” dhr. Freriks, die ook diverse boekjes over snoeien van fruit op zijn naam heeft staan.

Doordat de uit 1910 stammende muur dubbelwandig met spouw is, kunnen we ook op deze noordelijk gelegen buitenplaats perziken en vijgen kweken.leifruitdekema


Ook de halfstam bomen van diverse oude fruitrassen in de boomgaard dragen vaak al bloesem.

stinzenstruin 7


In de moestuin en in de oude kas worden de eerste groenten van het seizoen gekweekt.

De eerste bloemetjes in de snijbloementuin – waaruit de boeketten voor de state worden geplukt – verschijnen, uiteraard nog niet zo uitbundig als later in het seizoen…
Tijdens de rondwandeling verlevendigen kippen, eenden, 2 zwarte zwanen, bijen, konijnen en een Friese wetterhoun het bezoek aan Dekema State.
7297


De wandeling door het landschappelijke slingerpad rond het jonghof voert langs een idyllisch theehuisje, en na de kastanjelaan via het kleine parkbos langs een eeuwenoude grafzerk van voormalige bewoners. Dekemastate 4


Met het betreden van het terrein doe je als het ware een stap in het verleden; Bij het betreden van  het monumentale huis ingericht als museum
4169
en het wandelen langs de overige  historische tuinelementen, zoals het met leeuwen gekroonde hek naar de lange oprijlaan met gekandelaberde linden van ruim 200 jaar oud, het beeld van Persephone en  de rijk versierde brug over de gracht   WP_20160331_015

de sokkel met zonnewijzer maakt het plaatje af.

7433


Tot slot : meer dan 30 vrijwilligers zijn actief om de tuin  zo mooi te laten zijn!


April is ook de maand van het museumweekend op 16 en 17 april aanstaande: van 13-17 uur zijn huis en tuin tegen gereduceerd tarief te bezoeken, en is het mogelijk deel te nemen aan een rondleiding langs de stinzenplanten om 14 uur.

De voorjaarsfair op 23 april is het grootste festijn, waarbij u van 10-17 uur kunt genieten van ruim 60 kramen met o.a. gespecialiseerde kwekers zoals Brian Kabbes, de Beemd, kwekerij Jacobs en hobbykwekers zoals de Jonkheer met hun planten, maar natuurlijk ook  brocante en diverse andere stands, Deze dag is het gratis toegang en parkeren, en er zijn verschillende activiteiten , ook voor kinderen.
fair tussen boeiende fruitbomen

De tuinen van Dekema State zijn van april t/m oktober te bezichtigen; zie de openingstijden op de website

www.dekemastate.nl


 

Veel van deze gegevens zijn ook te vinden in de Open Tuinen Gids 2016 onder Tuin nr 36 en bij de Evenementen in de provincie Friesland.