login | contact | nieuwsbrief

Volg ons op         

    

Als donateur steunt u de doelstellingen van de Nederlandse Tuinenstichting; het beschermen van waardevol tuinhistorisch erfgoed. De Nederlandse Tuinenstichting heeft uw steun hard nodig om een groene toekomst te kunnen waarborgen.


Blog Monique Wolak: Paarse Border uitgelicht

De afgelopen weken heb ik me het meest beziggehouden met onderzoek naar de paarse border. Troy wil kijken wat er nog aan deze beroemde border verbeterd kan worden. Als je bezig gaat met zo’n gedetailleerd onderwerp en denkt ‘ prima, daar zoek ik even wat van bij elkaar’, dan is het toch verbazingwekkend hoeveel informatie over zoiets op te diepen is en hoe interessant dat is.

Toen Harold en Vita op Sissinghurst kwamen was er geen muur tussen de Top Courtyard en Delos. Vroeger wel geweest hoor, toen het nog een complete mansion was, maar die muur was al lang verdwenen. Het enige wat nog restte was een klein stukje aan de oostzijde. In 1935 hebben ze een nieuwe muur laten bouwen en sindsdien heeft Vita zich uitgeleefd in het creëren van een sprankelende border.

Vita’s Courtyard Border (© Adam Nicolson. Foto J.E. Downward, genomen in de jaren 1950)

Om te beginnen noemde zij deze border niet paars, maar haar Courtyard Border. Zij had er meer blauw en zelfs roze in. Het roze, zoals een bepaalde lavendel verdween al door haar eigen hand naar andere plekken in de tuin, het meeste blauw hield langer stand. Vita zelf haalde al het een en ander eruit en Pam en Sibylle die vanaf 1959 de tuinbazen waren, zetten deze gedachtegang voort.

Deze twee zachtere kleuren waren echter ondergeschikt aan de veel sprekender paarsen in alle toonaarden. Maar het zou Vita niet zijn om het daarbij te laten. Zij combineert deze tinten met het onverwacht rood van de Rosa moyesii met haar onranje bottels, waarvan zij er meerdere plantte. Dat oranje past ze ook heel bewust toe in het zichtveld van de border, door tegen de muur van de bibliotheek aan de westkant een mooie oranje bloeiende Cydonia ‘Knaphill Scarlet’ te zetten.

Vita’s geliefde Clematis ‘Leonidas’ (de paarse) met Pam’s rode ‘Madame Julia Corevon’. Rechts Vita’s Rosa moyesii ‘Geranium’ (1995. Tony Lord, Gardening at Sissinghurst)

De muur werd uiteraard volgezet met allerlei klimmers. Een gewone druif werd al snel vervangen door een Vitis coignetiae met haar prachtige donkere hersfkleur. Tal van clematissen en enkele rozen en kamperfoelie maakten de muur tot een spectaculaire achtergrond voor al die mooie diepe kleuren in de border zelf. Ze had een voorliefde voor allerlei irissen, de salvias kwamen ook al opzetten, evenals campanula’s, dahlia’s, geraniums, alliums, violen en de tulp ‘The Bishop’ die tot de dag van vandaag geplant wordt. De hogere Macleaya cordata (in die tijd Bocconia cordata genoemd) was eerst ook een favoriet uitbrobeersel van Vita. Maar al snel werd het woekerend gedrag van deze plant wat problematisch en na diverse pogingen om haar in te dammen, besloot ze in 1954 om hem helemaal te verwijderen.
Dat is ondermeer in de onderstaande bladzijden van Vita’s tuinaantekeningen te lezen. Het gaat hier onder andere ook over de roze lavendel.

Op 26 June 1953: ‘It is not good. Too much Bocconia cordata – esp. in front of Moyesii Geranium.’ (Vita Sackville-West – The Garden Garden Notes – 1951 tot 1962. ©Juliet Nicolson)

En in 1954: ‘Bocconia must definitely go.’

Pam en Sibylle hebben er de hogere magnifieke Cynara cardunculus voor in de plaats bedacht. Ook introduceerden zij veel meer variëteiten van de bovenstaande planten, evenals allerlei muurbloemen en vele andere soorten.

Twee foto’s van de border in Pam en Sibylle’s tijd uit Jane Brown’s Portret of a Garden (© George Weidenfeld & Nicolson 1990)

Dit laatste kon ook makkelijk, want behalve het plantensortiment veranderen, hebben deze dames zich ook in de Top Courtyard bezig gehouden met het recht en logisch maken van het een en ander. De vele bezoekers noodzaakten tot het verbreden van de het pad, en dit was dan meteen de aanleiding om het pad dan ook maar recht op de bibliotheekdeur uit te laten komen. En zo is de border tegelijk een stuk breder geworden om al die nieuwe planten een plek te geven.

Pam’s verbrede Purple Border ergens in de jaren 1980 (© NT, gardeners archive)

De volgende tuinbazen hebben allemaal voortgeborduurd op het concept van Pam en Sibylle. Troy heeft enkele nieuwe rozen (waaronder de super ‘Eugénie Guinoisseau’) en interessante nieuwe planten ingebracht, zoals Vernonia noveboracensis en Daucus corata ‘Purple Kisses’. Maar er zitten nog steeds zwakke plekken in de border. Bijvoorbeeld wanneer de machtige Cynara cardunculus en de Malva’s hun beste tijd gehad hebben in de tweede helft van de zomer. Voor die plekken en voor andere moeilijke stukken heeft Troy nu de intentie om deze problemen komend jaar opgelost te hebben met spectaculaire planten die teruggrijpen op de omvangrijke lijst van Vita en haar opvolgers, maar ook om nieuwe interessantigheden in te voeren om deze border nog meer te laten schitteren dan hij nu al doet.

De border in 1995, toen Sarah Cook tuinbaas was ((©Tony Lord 1990)

Iris chrysographes (© Crocus) and Billardiera heterophylla (© Australian Seed) die door Alexis Data (tuinbaas van 2004 tot 2013) zijn geïntrodueerd.

En Troy’s Rosa ‘Eugénie Guinoisseau’ (© Orsola) en Vernonia noveboracensis (© Archeton)

Daucus corata ‘Purple Kisses’ (© Sarah Raven) en Angelica (© Moosey country garden)

Een paar foto’s van de border van eind juli (© Monique Wolak 2017)

(© Monique Wolak 2017)

Tot slot deze detailfoto van eind september met onze nieuwe Zinnia’s in de zon (© Monique Wolak 2017)

Een hartelijke Sissinghurst groet van

Monique

meer afleveringen van het blog van Monique over Sissinghurst vindt je hier

 

Monique Wolak is tuin-en landschapsarchitect en groen erfgoed onderzoeker en als zodanig werkzaam bij de National Trust op Sissinghurst Castle Garden. Dit combineert ze met haar eigen bureau in Nederland, waar ze onder andere werkt aan onderzoeksopdrachten, tuinadvies geeft en lezingen houdt. U kunt contact met haar opnemen via monique.wolak@nationaltrust.org.uk, mail@moniquewolak.org, haar website www.moniquewolak.org of 06 19880998.