Nieuws
MONUMENTWAARDIGE GROENE WEDEROPBOUW OBJECTEN 1940 - 1964
geplaatst op 09/04/2009
De NTs reageert op de visie 'Modernisering Monumentenzorg' van minister Plasterk van OCW.
Eind 2008 presenteerde minister Plasterk (OCW) een visie op de modernisering van de monumentenzorg (MoMo). Deze visie ging gepaard met de presentatie van een lijst van 100 moderne, naoorlogse monumenten. 'Het veld' werd uitgenodigd zowel op de visie als op de lijst te reageren. De NTs constateerde dat er slechts 4 groene objecten op deze lijst staan. Daarnaast worden enkele stenen monumenten voorgesteld zonder de bijbehorende tuin mee te nemen.
Wij hebben daarop de handschoen opgepakt en een tweeledige reactie geformuleerd: een brief waarin waardering wordt uitgesproken voor de aandacht voor wederopbouwmonumenten, maar waarin tevens wordt gewezen op het gebrek aan groen op die lijst. Om dat laatste punt kracht bij te zetten is de nu volgende lijst, met onze voorstellen voor groene monumenten, gepresenteerd aan de minister.
De hieronder genoemde objecten zijn monumentwaardig gezien hun vernieuwende bijdrage aan de landschapsarchitectuur van de Wederopbouw. De objecten worden –vrijwel- alle genoemd in beschikbare of binnenkort te verschijnen literatuur. Nader onderzoek is voor het opstellen van deze lijst nog niet gedaan, maar zal aan de hand van deze lijst en andere informatie gedaan kunnen worden.
De indeling van de lijst is conform de indeling van de lijst ‘100 ter bescherming voorgedragen topmonumenten uit de Wederopbouw 1940-1958’. Er zijn landschapsarchitectonische ontwerpen die op zich staan; meestal echter zijn zij ontwikkeld in samenspraak met stedenbouw en/of architectuur.ONDERDAK
- NAGELE, stedenbouwkundig, architectonisch en landschapsarchitectonisch ontwerp door ‘De 8’, w.o. M. Kamerling, G. Rietveld, A. Van Eyck, B. Merkelbach, M. Ruys en C. Van Eesteren, 1947-1957, beplantingsplan J.T.P. Bijhouwer, 1953; lit. publicatie tijdschrift Forum 1952.
- Tuin CARABAS te ROCKANJE. Ontwerp P. Verhagen (1927-1950); lit. Marinke Steenhuis, Stedebouw in het landschap, 2007.
- Tuin en huis BUITENPLAATS WOESTDUIN te BLOEMENDAAL, ontwerp tuin Warnau, Bureau Buys, Meijers; architect huis: Daan Romeijn, 1954; lit. M.J. Vroom, Buitenruimten/ Open Spaces, 1992.
- Muzenhof, gemeenschappelijke binnentuin, AMSTERDAM, architect C.J. Blauw, tuinontwerp Mien Ruys, 1956.
- Tuin en huis Visser te BERGEIJK, ontwerp M. Ruijs, huis G. Rietveld, 1956. (het huis wordt wel genoemd in de lijst van 100; de tuin niet); lit. Norbert van Onna en Edwin van Onna, Gerrit Rietveld en Mien Ruys in Bergeijk, 2008.
- Dorpskern en dorpspark ‘De Greente’ SWIFTERBAND, architect W.J.G. Van Mourik en H. van Wely, 1960, parkontwerp H. Warnau 1961-1966; lit. artikel Blauwe Kamer 2006/5 door M.J. Vroom.
- Tuin en huis te HARDEGARIJP. Ontwerp huis A. Bonnema, tuin M. Ruys, 1962; lit. M.J. Vroom, Buitenruimten/ Open Spaces, 1992.
- Patrimonium IX, gemeenschappelijk park, AMSTERDAM, ontwerp M. Ruys, 1962.
VERZORGINGSSTAAT
- Park bij raadhuis, OUDE PEKELA, ontwerp J. Vroom jr., 1955; lit. inventaristie werken familie Vroom, Eric Blok.
- Sportveldencomplex Slobbengors te PAPENDRECHT, ontwerp H. Otto, 1955; lit. M.J. Vroom, Buitenruimten/ Open Spaces.
ECONOMIE / PRODUCTIE
- Gebouw en park Weverij ‘De Ploeg’ te BERGEIJK, ontwerp gebouw G.Th Rietveld, ontwerp M. Ruys, 1958. (het gebouw wordt wel genoemd in de lijst van 100; de tuin niet); lit. Norbert van Onna en Edwin van Onna, Gerrit Rietveld en Mien Ruys in Bergeijk, 2008.
- Landschap DE SCHEEKEN tussen Boxtel, Best en T. Oedenrode, ontwerp landschapsplan R.J. Benthem, 1944; lit. R. de Visser, Een halve eeuw Landschapsbouw, 1997.
- Landschap NOORDOOSTPOLDER, structuurplan C. van Eesteren, beplantingsplan P. Verhagen, 1947; lit. Zef Hemel, Het landschap van de IJsselmeerpolders, 1994.
- Landschap WALCHEREN, landschapsontwerp N. de Jonge en R.J. Benthem, Staatsbosbeheer, 1945-1955; lit. R. de Visser, Een halve eeuw Landschapsbouw, 1997 en M.J. Vroom, Buitenruimten/ Open Spaces, 1992.
- Landschap Ruilverkaveling TEXEL, landschapsontwerp R.J. Benthem, Staatsbosbeheer, 1953; lit. R. de Visser, Een halve eeuw Landschapsbouw, 1997.
- Landschap TIELERWAARD-WEST, landschapsontwerp N. De Jonge, A. Kipp en R. Wandemaker, Staatsbosbeheer, 1958-1971; lit. R. de Visser, Een halve eeuw Landschapsbouw, 1997 en M.J. Vroom, Buitenruimten/ Open Spaces, 1992.
- Landschap ruilverkaveling VRIES, H.W. de Vroome, 1966; lit. R. de Visser, Een halve eeuw Landschapsbouw, 1997 en M.J. Vroom, Buitenruimten/ Open Spaces, 1992.
- Landschap Ruilverkaveling ‘HET GROOTSLAG’, M. Vroom en H. Warnau, 1969; lit. R. de Visser, Een halve eeuw Landschapsbouw, 1997.
- Landschap NOORDOOSTPOLDER, 1947, P. Verhagen, van Eesteren, Overdijkink; lit. Zef Hemel, Het landschap van de IJsselmeerpolders, 1994.
TECHNIEK / VERKEER
- Stationsplantsoen van MEERSSEN, H. Otto, 1965; lit. M.J. Vroom, Buitenruimten/ Open Spaces, 1992.
VERZUILING / VORMING
- Binnentuinen van en terrein rond gebouw UNIVERSITEIT TILBURG, ontwerp P.A.M. Buys, gebouw P.P.Bedeaux, 1962; lit. M.J. Vroom, Buitenruimten/ Open Spaces en Marinke Steenhuis, Pieter Buys, tuin- en landschapsarchitect, Maken en laten, 2008.
VRIJE TIJD
- LINGEBOS als onderdeel van het landschap van TIELERWAARD-WEST, landschapsontwerp N. De Jonge, A. Kipp en R. Wandemaker, Staatsbosbeheer, 1958-1971; lit. R. de Visser, Een halve eeuw Landschapsbouw, 1997 en M.J. Vroom, Buitenruimten/ Open Spaces, 1992.
- GIJSBERT VAN AMSTELPARK te Amstelveen, ontwerp W.C.J. Boer, 1959; lit. M.J. Vroom, Buitenruimten/ Open Spaces.
- Groenstructuur DRONTEN, ontwerp H. Warnau, en stedenbouwkundige C. Van Eesteren, 1960; lit. M.J. Vroom, Buitenruimten/ Open Spaces.
- Park ‘De Hoge Devel’, ZWIJNDRECHT, ontwerp H. Warnau, 1960-1964; , Buitenruimten/ Open Spaces, 1992.
- Landschap MAARSSEVEENSE PLASSEN, UTRECHT, ontwerp H. Warnau, 1964; lit. M.J. Vroom, Buitenruimten/ Open Spaces, 1992.
- Recreatieve inrichting Ruilverkaveling OUKOOP-KORTRIJK, ontwerp H. Warnau, 1964; lit. R. de Visser, Een halve eeuw Landschapsbouw, 1997.
HERDENKING
- Begraafplaats (Nieuwe Algemene) te DOORN, ontwerp W.C.J. Boer, 1954; lit. M.J. Vroom, Buitenruimten/ Open Spaces.
- Begraafplaats te HOOFDDORP, aula ontwerp ontwerp H. Warnau en J. Kalff, 1960; lit. A. Guinee en G. Andela, Vanzelfsprekende schoonheid, tuin- en landschapsarchitect Hans Warnau, 2006.
LITERATUUR
M.J. Vroom, Buitenruimten/ Open Spaces, 1992
Zef Hemel, Het landschap van de IJsselmeerpolders, 1994
R. de Visser, Een halve eeuw Landschapsbouw, 1997 G.
Andela, Kneedbaar Landschap, Kneedbaar volk, 2000 G. Andela en A. Guinee, Vanzelfsprekende schoonheid, tuin- en landschapsarchitect
Hans Warnau, 2006 Marinke Steenhuis, Stedebouw in het landschap, 2007
Norbert van Onna en Edwin van Onna, Gerrit Rietveld en Mien Ruys in Bergeijk, 2008
Marinke Steenhuis, Pieter Buys, tuin- en landschapsarchitect, Maken en laten, 2008
Monografie Mien Ruys, door Leo den Dulk, verschijnt binnenkort Monografie J.T.P.
Bijhouwer, door G. Andela, verschijnt binnenkort
- NAGELE, stedenbouwkundig, architectonisch en landschapsarchitectonisch ontwerp door ‘De 8’, w.o. M. Kamerling, G. Rietveld, A. Van Eyck, B. Merkelbach, M. Ruys en C. Van Eesteren, 1947-1957, beplantingsplan J.T.P. Bijhouwer, 1953; lit. publicatie tijdschrift Forum 1952.